Kiedy powstała Janówka i Longinówka?

   Janówka i Longinówka -wsie leżące na pograniczu gminy Rozprza, są znane wszystkim mieszkańcom naszej gminy z powodu lokalizacji. Leżą przy bardzo ruchliwej drodze nr 91.

   Dzisiaj chciałabym napisać o początkach istnienia obydwu wsi i okolicznościach ich powstania. Są to wsie „młode”, powstałe w wyniku regulacji gruntów w dobrach donacyjnych.

  Czym były dobra donacyjne (donacje)? Jakiego obszaru w obecnej gminie Rozprza dotyczyły? Donacje były to darowizny ziemskie, w Polsce pojawiły się pod koniec XVIII w. i istniały przez cały okres Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego aż do roku 1919. Powstanie Janówki i Longinówki związane jest z funkcjonowaniem donacji Milejów, wydzielonej w 1839 r z dóbr rządowych Piotrków. Milejów do roku 1796 stanowił najpierw uposażenie klasztoru w Sulejowie, a następnie klasztoru Norbertanów w Witowie. Dobra te zostały po trzecim rozbiorze sekularyzowane i przekazane w zarząd administracji pruskiej. Za czasów Księstwa Warszawskiego wchodziły w skład domen królewskich, by od 1815 r. przejść w ręce rządu Królestwa Polskiego i zasilić obszar dóbr rządowych ekonomii Piotrków. Donacja Milejów składała się z jednej wsi i jednego folwarku. W latach 30-tych wieś liczyła 98 gospodarstw-czynszowych i pańszczyźniano-czynszowych. Folwark utrzymywała stała czeladź, a największe dochody przynosiła hodowla owiec i bydła. W roku 1848 zakończono w donacji Milejów regulację gruntów. Separowano grunty chłopskie i folwarczne i wydzielano chłopom nowe tereny dla założenia kolonii. Należy zaznaczyć, że do tego momentu pola dworskie i chłopskie przybierały kształt szachownicy. Poszczególne działy chłopskie były niewielkiej powierzchni o kształcie wąskich i długich pasów poprzecinanych drogami dojazdowymi do pól.

   W ten oto sposób w latach 40-tych wieś Milejów rozpadła się na 4 oddzielne kolonie: wieś Milejów, Milejowiec zwany Połtawką, Iwanówkę (Janówkę) i Longinówkę. Według Jerzego Kukulskiego – historyka zajmującego się donacjami powiatu piotrkowskiego, nastąpiło to ostatecznie w roku 1846. Longinówka liczyła wtedy 41 osad chłopskich, natomiast Janówka 13 osad. Milejów był zdecydowanie większy, bo liczył 55 osad. Longinówka zamieszkana była głównie przez dawnych kolonistów – czynszowników z dużymi gospodarstwami liczącymi powyżej 30 mórg. Nazwy Iwanówka i Longinówka otrzymały od imion krewnych ówczesnego donatariusza donacji Milejów, a był nim od roku 1839 Nikita Fiediaj.

Fragment Topograficznej Karty Królestwa Polskiego z roku 1839, wydanej w roku 1843. Na mapie widoczny brak wsi: Janówka i Longinówka, które powstały kilka lat później.

Avatar

Autor: Maria Baranowska

Witam Państwa serdecznie. Noszę w sobie geny wielu starych rodów chłopskich parafii Mierzyn, Gorzkowice, Rozprza i Ręczno. Moi przodkowie ze strony ojca mieszkali przynajmniej od roku 1719 we wsi Mierzyn i od połowy XVIII wieku nosili, tak jak ja kiedyś, nazwisko Kwaśniak. Spędziłam w tej miejscowości całe swoje dzieciństwo i młodość. Aktualnie nie jestem na razie stałym jej mieszkańcem. Moją pasją zawsze była historia, od 10 lat jest to „mikro-historia”, czyli historia regionu oraz genealogia. Z zawodu jestem nauczycielem historii w szkole ponadpodstawowej w sporym mieście. Prywatnie wychowuję i wychowywałam dużą gromadkę dzieci. Zachęcam do czytania moich artykułów i poznawania ciekawych dziejów naszej małej Ojczyzny.

Komentarze do “Kiedy powstała Janówka i Longinówka?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *